Compiled by mmimis85

The Pontian Lyra has 3 chords.  The ZIL chord plays the higher pitched notes, the MIDDLE chord, and the GAPAD chord which plays the lower notes.  Monochordia refers to touching one chord with a finger, whilst Diplochordia refers to touching 2 chords with the one finger.

The following are the music notes: NTO, NTO#, RE, RE#, MI, FA, FA#, SOL, SOL#, LA, LA#, SI,
The # sign is the diesis and represents a slight change in tone, similar to the difference in tone between the black and white keys on a piano.    

 

ZIL CHORD

When the finger play the ZIL chord and the middle chord remains vacant, the combination for the ZIL chord are as follows. LA (vacant), SI (1st finger), NTO (2nd finger), RE (4th finger). If we want to play higher notes, the 2nd finger will come down and touch the same spot where the 4th finger was previously. The 4th finger henceforth corresponds to the note MI.

 

ZIL AND MIDDLE CHORDS TOGETHER

When the finger touches both the ZIL chord and the MIDDLE chord together, the combinations are as follows. LA (vacant), LA# (1st finger), NTO (2nd finger), RE (4th finger). To play higher notes, the same applies as previously.

Note:  a)When touching both ZIL and MIDDLE chords, the 4th finger touches only the ZIL chord.
b)The reason why the 1st finger now plays LA# instead of SI, is due to the finger now touching 2 chords instead of one, and it now plays a slightly higher pitch.

 

MIDDLE CHORD (DIPLOCHORDIA)

When playing MIDDLE chord, the combinations are as follows.
When the finger touches both the MI and SI chords at the same time, then we have-
1) MI (vacant), FA (1st finger), SOL (2nd finger), LA (4th finger). The 4th finger here touches only the middle string.
2) MI (vacant), FA (1st finger), SOL# (3rd finger), LA (4th finger). The 3rd and 4th finger touching just the MIDDLE chord.

 

MIDDLE CHORD ONLY

When the MIDDLE chord is played on it's own, the following applies.
MI (vacant), FA# (1st finger), SOL (2nd finger), LA (4th finger).

 

GAPAD CHORD

For the final chord, the SI chord, the following applies.
a) SI (vacant), NTO (1st finger), RE (2nd finger), MI (4th finger).
b) SI (vacant), ΝΤΟ (1st finger), RE# (3rd finger), MI (4th finger).
c) SI (vacant), NTO# (1st finger), RE (2nd finger), MI (4th finger).


ΟΙ ΝΟΤΕΣ ΣΤΗ ΛΥΡΑ

By mmimis85

 

 

Η Ποντιακή λύρα έχει τρείς χορδές.  Η ΖΙΛ χορδή (που παίζει ψηλές νότες), η ΜΕΣΑΙΑ χορδή, και η ΓΑΠΑΝ χορδή που παίζει τις χαμηλές νότες.    

Οι νότες στη μουσική είναι ΝΤΟ, ΝΤΟ#, ΡΕ, ΡΕ#, ΜΙ, ΦΑ, ΦΑ#, ΣΟΛ, ΣΟΛ#, ΛΑ, ΛΑ#, ΣΙ. Το σηματάκι # στη μουσική λέγεται δίεση.  Οι νότες στη λύρα έχουν να κάνουν με τον τρόπο παιξίματος (ή δρόμους). Στην ποντιακή μουσική υπάρχουν οι εξής δρόμοι:

 

ΖΙΛ ΧΟΡΔΗ

Όταν τα δάκτυλα πατάνε στη λεπτή χορδή (ζιλ - νότα λα) και η μεσαία μένει ελεύθερη τότε οι νότες της λεπτής χορδής είναι οι
ΛΑ (ελεύθερη), ΣΙ (1ο δάκτυλο), ΝΤΟ (2ο δάκτυλο), ΡΕ (4ο δάκτυλο)

Εάν θέλουμε να κατέβουμε και σε πιο ψηλές νότες τότε το δεύτερο δάκτυλο πατάει εκεί που ήταν το 4ο και το 4ο πλέον αντιστοιχεί στη νότα ΜΙ.
π.χ. Σο Μπέλες, Κρουσά, Αχ εφτάω γιατ'εσένα κ.α.
Υπάρχει μια παραλλαγή όπου αντί για το 2ο δάκτυλο, πατάει το 3ο δάκτυλο (Ντο#) αλλά σε ελάχιστα τραγούδια π.χ.όνειρα για τα Κολχίδας, τα χαμένα τα πατρίδας

 

ΖΙΛ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΑ ΧΟΡΔΗ

Όταν τα δάκτυλα πατάνε και στη λεπτή χορδή και στη μεσαία τότε:
1. οι νότες είναι ΛΑ ελεύθερη, ΛΑ# (1ο δάκτυλο), ΝΤΟ (2ο δάκτυλο), ΡΕ (4ο δάκτυλο). Για να κατεβούμε στις πιο ψηλές νότες ισχύουν τα ίδια όπως και προηγουμένως. (Το 4ο δάκτυλο πατάει μόνο στη λεπτή χορδή).
Το ότι το 1ο δάκτυλο αντιστοιχεί πλέον στη ΛΑ# και όχι στη ΣΙ είναι γιατί έτσι όπως το δάκτυλο πατάει και στις δύο χορδές έχει έρθει πιο πάνω (κατά ένα ημιτόνιο). π.χ. Βαϊον ξαν βαϊον. 2. Οι νότες είναι ΛΑ (ελεύθερη), ΛΑ# (1ο δάκτυλο), ΝΤΟ# (3ο δάκτυλο), ΡΕ (4ο δάκτυλο) π.χ. Ο Γιάννες ο Μονόγιαννες, Ευκλείδης κ.α.
Το 3ο και 4ο δάκτυλο πατάνε μόνο στη λεπτή χορδή

 

ΜΕΣΑΙΑ ΧΟΡΔΗ (ΔΙΠΛΟΧΟΡΔΙΑ)

Τώρα για τη μεσαία χορδή συνήθως οι συνδυασμοί είναι οι εξής:
Όταν τα δάκτυλα πατάνε και στις δύο χορδές (ΜΙ και ΣΙ) τότε έχουμε
1. Μι (ελεύθερη), ΦΑ (1ο δάκτυλο), ΣΟΛ(2ο δάκτυλο) ΛΑ; (4ο δάκτυλο) (το 4ο δάκτυλο πατάει μόνο στη μεσαία χορδή) π.χ. Μονόγιαννες
2. Μι (ελεύθερη), ΦΑ (1ο δάκτυλο), ΣΟΛ#(3ο δάκτυλο) ΛΑ; (4ο δάκτυλο) (το 3ο και 4ο δάκτυλο πατάει μόνο στη μεσαία χορδή) π.χ. Άμον αφτέρωτος αητέντς το οποίο όμως σε κάποιο μέρος του αλλάζει δρόμο και ακολουθεί τον προηγούμενο, Ελενίτσα'μ Ελενίτσα'μ

 

ΜΕΣΑΙΑ ΧΟΡΔΗ (ΜΟΝΟΧΟΡΔΙΑ)

Όταν πατάνε τα δάκτυλα στη μεσαία χορδή μόνο, τότε έχουμε
Μι (ελεύθερη), ΦΑ# (1ο δάκτυλο), ΣΟΛ(2ο δάκτυλο) ΛΑ; (4ο δάκτυλο) π.χ. Εμέν λέγνε μεν Παπαδόπουλε

 

ΓΑΠΑΝ ΧΟΡΔΗ

Τέλος για την τελευταία χορδή (ΣΙ) ισχύουν τα εξής:
1. ΣΙ (Ελεύθερη) ΝΤΟ (1ο δάκτυλο) ΡΕ (2ο δάκτυλο), ΜΙ (4ο δάκτυλο)
2. ΣΙ (Ελεύθερη) ΝΤΟ (1ο δάκτυλο) ΡΕ# (3ο δάκτυλο), ΜΙ (4ο δάκτυλο)
3. ΣΙ (Ελεύθερη) ΝΤΟ# (1ο δάκτυλο) ΡΕ (2ο δάκτυλο), ΜΙ (4ο δάκτυλο)

      


      

 

     

 

Go to top